Certamen Septentrionale

Inleiding
Het was in de gymzaal bitter koud op 14 februari. De met ca. 80 tafels en stoelen gevulde ruimte gaapte me kil aan. Toch moest deze de volgende dag het strijdtoneel worden voor de traditionele jaarlijkse vertaalwedstrijd voor leerlingen uit klas 5 en 6 van de Noordelijke gymnasia(le afdelingen) …! Mogelijk wilde de god van de noordenwind - de beschermgod van onze vertaalwedstrijd, ons aller Boreas - eens wat meer in het zonnetje gezet worden, overdrachtelijk gesproken?! Gelukkig zijn er monteurs.

NNT en vertalen
Op de Dag der Dagen – wederom mogelijk gemaakt door onze sponsoren Vereniging Classici Nederland, Vereniging Vrienden van het Gymnasium, Addisco, uitgeverijen Primavera Pers, Eisma, Hermaion en Staal&Roeland, reisorganisatie Labrys en de Lindenborg - begroetten we een kleine 80 vertalers uit klas 5 en 6 en rond de 25 collega’s klassieke talen. Bijpraten (collega’s), elkaar de zenuwen aanpraten (leerlingen) en intussen een hapje en een drankje nuttigen. De opening voor deze dag werd gedaan door het Noord Nederlands Toneel dat een flitsende voorstelling ten beste gaf waarin de Oresteia in zijn geheel in een oogwenk langskwam. We hebben ervan genoten!

Daarna naar die intussen lauwe zaal voor de officiële start van de zitting 2017. Prof. dr. Annette Harder (Grieks) en prof. dr. Ruurd Nauta waren er voor de zesde keer in geslaagd een mooi stuk te vinden dat wederom door dr. Remco Regtuit van vertaalhulp was voorzien. Voor Grieks was het een passage uit de Antigone van Sophocles (rr. 450-466; 55 pnt.), het stuk waarin Antigone zich verdedigt voor het symbolisch begraven van haar broer, een zaak die toch de heersende koning Kreon nadrukkelijk verboden had omdat deze broer, Polyneikes, zijn eigen stad had aangevallen. Voor Latijn werd gekozen uit de Georgica van Vergilius (I. 125-142; 60 pnt.), de passage waarin Vergilius vertelt hoe Jupiter een eind maakte aan de Gouden Tijd en de mensen dwong te werken voor hun levensonderhoud. Elk van de hoogleraren gaf een inleiding op de te vertalen tekst en daarna werden met enig ceremonieel de zegels van de enveloppen verbroken.

Ondanks de tip van Ruurd Nauta te starten met tien minuten alles rustig doorkijken alvorens hulpmiddelen in te zetten, waren een minuut na de uitdeling de eersten al aan het bladeren in de woordenboeken. Het blijven pittige talen en ik wil u een enkel stijlbloempje - fout edoch geestig - niet onthouden. Bij Latijn de omgekeerde wereld met “…zodat door het ploegen van graan men onkruid zou verwerven…” en bij Grieks de filosofisch getinte frase “…want nu is het volstrekt niet gister…”. Twee uren vliegen om als de tekstlengte lang lijkt, de koppen kraken en al die uitgeademde angst en actie de temperatuur in de zaal intussen op aanvaardbare hoogte bracht. Verreweg de meesten bleven tot het laatst bezig met verder ploeteren, bijvijlen of bijkomen.

Eten en pubquiz
Ons aller Hennie had er weer wat lekkers van gemaakt, van de welverdiende lunch: Italiaanse broodjes, lekker gevulde wraps, amandelkoekjes, hartige taarten… en als toetjes tiramisu en fruitsalade. Om de weg naar beneden van het eten te veraangenamen, volgde na de lunch een vertelling in het Latijn met een gezamenlijk gezongen lied, een activerend programma dat verzorgd werd door Casper Porton van Addisco en dat in zeer goede aarde viel. Daarna weer aan de bak: de pubquiz voor schoolteams om de cultuurkennis te testen. In onderlinge competitie werden de meest bizarre vragen en opdrachten in de juiste caféstemming en met veel plezier uitgewerkt.

Programma voor docenten
Parallel aan het leerlingenprogramma hadden de collega’s in de ochtend een lezing over Latijnse inscripties door kunsthistoricus dr. Jan de Jong van de RUG en in de middag een filosofisch symposium waar men de diepte in ging. Een groep van zeven collega’s trok zich echter terug voor een middagje stevig strepen in de producten van de bijna-studenten. Niks ontspanning! Noeste arbeid! Alles moet immers nagekeken zijn om 15.30 uur? Voor de zesde keer op rij haalden we deze terminus ad quem niet… Uiteindelijk werd het Laatste Oordeel geveld om 15.45 uur en kon meteen aansluitend de prijsuitreiking plaatsvinden.

Prijsuitreiking
De intussen traditionele pubquizprijzen - een goudgespoten appeltje van triplex (1e prijs), een zilvergespoten banaan (2e prijs) en een bronsgespoten ei (3e prijs) – stonden de hele ochtend al te lonken naar kandidaten die hen mochten plaatsen in hun schoolvitrines. De volgende groepen gingen ermee aan de haal:
1. RSG Magister Alvinus uit Sneek.
2. Het Praedinius Gymnasium uit Groningen.
3. Een combiteam van Sevenwolden en het Drachtster Lyceum.

De winnaars van de vertaalwedstrijd kregen een door kunstenares Marjolein Zijlstra ontworpen echt bronzen beeldje met een boekrol, een stilus en een amfora en in het brons de tekst “aere perennius” gekerfd (duurzamer dan brons). Mogelijk worden ook deze prijzen, dit jaar voor de tweede keer uitgereikt, traditie?! Daarnaast zorgt Eisma ook altijd voor een boekenpakket, kregen ze een bos bloemen en een prijscertificaat, zodat de winnaars bijkans bezweken op hun terugtocht van het podium. Allen van harte gefeliciteerd!

Winnaars Grieks:
1. Sietse Dijt (46 pnt.) van het Maartenscollege
2. Herre Smit (42 pnt.) van RSG Magister Alvinus
3. Janneke Koçak (35 pnt.) van Stad en Esch

Winnaars Latijn:
1. Sven Smeman (50 pnt.) van het Drachtster Lyceum
2. Tabitha de Haan (47 pnt.) van het Dockinga College
3. Ilse Barf (44 pnt.) van de Lindenborg

De leerlingen hebben het genoeglijk gezellig gehad evenals de collega’s. Er is gewerkt en genoten. Wat koud begon, wat eindigde dat warm!

Namens de CertamenCommissie, Anneke de Vries